Kiến Guru gửi tới bạn đọc bài phân tích Ai đã đặt tên cho dòng sông chi tiết nhất để nắm bài dễ dàng hơn trên lớp và làm tốt các bài kiểm tra. Với một tác phẩm nghệ thuật đậm chất tri thức và nét tài hoa trên xứng đáng được đưa vào chương trình học và được nhiều thế hệ bạn đọc đón nhận tích cực. Cùng Kiến Guru đi phân tích chi tiết nội dung tác phẩm xuất sắc này nhé.

Bạn đang xem: Chu thụ nhân là tên thật của nhà văn nào

I. Mở bài phân tích Ai đã đặt tên cho dòng sông

1. Tác giả

- Hoàng Phủ Ngọc Tường là một trong những cây bút viết kí xuất chúng của văn học Việt Nam giai đoạn hiện đại.

*
Tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường

- Với sở trường về kí, tác giả đem đến cho bạn đọc vốn kiến thức uyên bác qua hệ thống ngôn từ và góc nhìn tinh tế.

2.Tác phẩm

- "Ai đã đặt tên cho dòng sông?" là một trong rất nhiều tác phẩm nổi bật cho phong cách kí của tác giả. Tác phẩm ca ngợi những vẻ đẹp riêng dòng sông Hương chảy qua xứ Huế bằng góc nhìn đầy tinh tế với thiên nhiên và con người để thấy hết tầm trí tuệ với những kiến thức uyên thâm về lịch sử, văn hóa phong phú, đa dạng và cả tâm hồn đậm chất thơ.

II. Thân bài phân tích Ai đã đặt tên cho dòng sông

1. Phân tích chất trí tuệ tinh thông của tác giả:

- Viết về dòng sông Hương xứ Huế, Hoàng Phủ Ngọc Tường thể hiện trong chất thơ của ông sự hiểu biết rộng lớn về thế giới xung quanh trong nhiều lĩnh vực: văn hóa, văn học, lịch sử, địa lí và nghệ thuật... Nhà văn đã cung cấp cho người đọc nguồn thông tin phong phú, thú vị để hiểu sâu sắc hơn về sông Hương, về vẻ đẹp thiên nhiên cùng con người xứ Huế.

* Vẻ đẹp sông Hương về địa lý:

- Hành trình của dòng sông: nhan đề "Ai đã đặt tên cho dòng sông?" gây tò mò cho người đọc với câu hỏi về nguồn gốc dòng sông và khi đi dọc theo quá trình đi khám phá dòng sông, tác giả cũng tìm thấy được cội nguồn của sông Hương:

*
Sông Hương chiều tà

+ Thượng nguồn con sông toát lên vẻ đẹp kỳ vĩ: chảy "rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn..."; "phóng khoáng và man dại".+ Khi chảy khỏi phạm vi trong vùng đại ngàn, sông Hương chuyển dòng, ẩn mình trong cuộc hành trình giữa lòng Trường Sơn, "ném chìa khóa trong những hang đá dưới chân núi Kim Phụng" => Vẻ đẹp dữ dội và hùng vĩ của sông Hương mà ít ai biết đến khi lẫn vào giữa rừng già đại ngàn.

Sông Hương trở nên dịu dàng đến lạ khi chảy qua vùng núi rừng hiểm trở: "uốn mình theo những đường cong thật mềm". "Dòng sông mềm như tấm lụa", cứ thế êm đềm trôi đi giữa hai dãy đồi như thành quách, chảy qua các lăng tẩm đồ sộ, qua chùa Thiên Mụ và "những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà".-> Tất cả những gì thiên nhiên ban tặng cho dòng sông Hương xứ Huế là tinh túy và tuyệt vời nhất để rồi dòng sông như trở thành "người mẹ phù sa" và mang trong mình vẻ đẹp "dịu dàng và trí tuệ".

+ Khi chảy đến giữa thành phố Huế, dòng sông bỗng dịu dàng, tĩnh lặng, lững lờ trôi thật chậm, in cả bóng cầu Tràng Tiền trông từ phía xa nhỏ nhắn như "những vành trăng non".+ Xuôi về phía dưới Cồn Hến "quanh năm mơ màng trong sương khói", hòa cùng màu xanh bao trùm của thôn Vĩ Dạ, sông Hương mang vẻ đẹp huyền ảo, mơ màng. Và thật bất ngờ, trước khi ra khỏi kinh thành Huế, sông Hương "đột ngột rẽ dòng... để gặp lại thành phố lần cuối".

+ Tác giả sử dụng biện pháp nhân hóa để thể hiện nội tâm hóa hình dáng dòng sông: "Đó là nỗi vương vấn, cả một chút lẳng lơ kín đáo của tình yêu".-> Phép nhân hóa như một biện pháp đắt giá thổi hồn vào dòng sông và hơn cả là để nhà văn có thể kết nối sông Hương với con người và văn hóa của mảnh đất Châu Hóa xưa và xứ Huế ngày hôm nay.

- Sông Hương và thiên nhiên xứ Huế: Tiếp bước theo dòng chảy của sông Hương, ta sẽ bắt gặp một bức tranh thiên nhiên đẹp đến mê hồn:

+ Thiên nhiên Huế được nhà văn tái hiện thật sinh động với vẻ đẹp biến chuyển phong phú trong thời gian và cả không gian. Sông Hương phản chiếu vẻ đẹp biến ảo của xứ Huế "sớm xanh, trưa vàng, chiều tím". Gắn liền với dòng sông là những địa danh vô cùng quen thuộc: Hòn Chén, Nguyệt Biều, Vọng Cảnh, Thiên Thai dường như sống động hơn: "sông Hương vẫn đi trong dư vang của Trường Sơn", "sắc nước trở nên xanh thẳm"...-> Sông Hương tôn tạo vẻ đẹp cho thiên nhiên xứ Huế và dòng sông cũng tạo nên một mảng trời riêng đầy sắc màu, văn hóa vùng đất cổ kính cố đô.

- Sông Hương và con người xứ Huế:

+ Thiên nhiên cùng dòng sông luôn đồng hành, gắn bó, gần gũi với con người. Tính cách con người xứ Huế được thể hiện qua dòng chảy sông Hương: mềm mại, chí tình, "mãi mãi chung tình với quê hương xứ xở".

Xem thêm: Chọn Hướng Bếp Cho Tuổi Giáp Tý Phù Hợp, 1984 Mệnh Gì

*
Thiên nhiên và con người xứ Huế gắn bó cùng nhau

+ Qua màu sắc không gian đất trời của Huế, màu sương khói ẩn hiện trên sông Hương, người con gái xứ Huế hiện lên qua ánh nhìn tinh tế của nhà văn với trang phục trang nhã, dịu dàng đậm chất người con gái Huế xưa "sắc áo cưới màu điều – lục các cô dâu trẻ vẫn mặc sau tiết sương giáng".

* Vẻ đẹp của sông Hương hiện lên từ góc nhìn lịch sử:

- Với góc nhìn lịch sử, dòng sông Hương lại không còn là một cô gái "Di – gan man dại", cũng không còn là "người đẹp ngủ mơ màng giữa cánh đồng Châu Hóa" mà đã trở thành một chứng nhân lịch sử với những biến chuyển lớn của non sông. Sông Hương như "sử thi viết giữa màu xanh cỏ lá xanh biếc"

-> Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất hùng tráng và trữ tình. Sông Hương như một bản anh hùng ca bi tráng, còn giữa đời thường thì lại là một bản tình ca "Còn non, còn nước, còn dài – Còn về, còn nhớ...".

- Tác giả đã nhìn thấy những dấu tích lịch sử từ dòng sông; từng nhánh sông nhỏ đến "những cây đa, cây cừa cổ thụ" cũng chất chứa trong đó một phần của lịch sử:+ Nhìn lại quá khứ để một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của dòng sông Hương trong những trang sử dân tộc. Từ thời đại Vua Hùng, sông Hương là "dòng sông biên thùy xa xôi". Trong các giai đoạn trung đại của lịch sử, sông Hương với tên gọi Linh Giang, đã "oanh liệt bảo vệ biên giới phía nam của Tổ quốc Đại Việt". Dòng sông gắn liền với những chiến công Nguyễn Huệ. Sông Hương đẫm máu những cuộc khởi nghĩa TK XIX. Sông Hương gắn liền với cuộc CMT8 và cùng đó là những chiến công vang dội rung chuyển non sông. Và sông Hương cùng rất nhiều di sản văn hóa Huế phải oằn mình gánh vác sứ mệnh đất nước dưới sự tàn phá của bom Mỹ...

-> Chất trữ tình có đôi chút giảm đi để nhường chỗ cho chất phóng sự với những dấu ấn sự kiện lịch sử.=> Quay về một thời quá khứ đạn bom oanh liệt, nhà văn thể hiện rõ niềm tự hào về lịch sử của một dòng sông có cái tên mềm mại, nhẹ nhàng nhưng đầy kiên cường, kiêu hãnh qua thăng trầm lịch sử.

* Vẻ đẹp của sông Hương từ góc nhìn văn hóa:

Trong góc nhìn tinh tế của nhà văn, sông Hương còn chất chứa một nền văn hóa phi vật chất.

- Sông Hương - dòng sông âm nhạc:

+ Chính những âm thanh đặc biệt của dòng sông (tiếng chuông chùa Thiên Mụ ngân nga, tiếng mái chèo khua sóng đêm khuya, tiếng nước vỗ vào mạn thuyền...) đã hình thành nên những làn điệu hò da diết và một nền âm nhạc cổ điển đáng nhớ nơi đất Huế. Cũng chính trên dòng sông ấy, những câu hò Huế được cất lên tự nhiên nhất làm mênh mang, xao xuyến lòng người...

+ Quan sát sông Hương, nhà văn đã nhiều lần liên tưởng đến "Truyện Kiều" của Nguyễn Du. Đại thi hào cũng đã từng có quãng thời gian sống ở đây, những trang Kiều đã được ra đời trên mảnh đất cố đô này. Đó là cơ sở để Hoàng Phủ Ngọc Tường hóa thân vào một người nghệ nhân già để lắng nghe những câu thơ tả về tiếng đàn của Kiều rồi chợt nhận ra được những rung cảm trong âm hưởng của âm nhạc cung đình và phải thốt lên: "Đó chính là Tứ đại cảnh" -> Bóng dáng đại thi hào Nguyễn Du và những trang Kiều nhiều lần được thể hiện trong bài kí thể hiện khả năng liên tưởng vô cùng phong phú, với vốn văn hóa sâu rộng cùng sự gắn kết với những thông điệp truyền thống.

- Sông Hương - dòng sông thi ca:

+ Tác giả đã thổi hồn vào những vần thơ tâm đắc của Tản Đà về Huế: "Dòng sông trắng – Lá cây xanh". Từ hình ảnh thơ trên kết hợp cùng với tâm hồn thơ của tác giả "màu cỏ lá xanh biếc" là minh chứng rõ rang nhất cho sự tương giao giữa những tâm hồn nghệ sĩ với những rung động nhạy cảm về sắc biếc đặc trưng của thiên nhiên đất Huế.

+ Bên cạnh đó là một sông Hương hùng tráng bất tử "như kiếm dựng trời xanh" trong thơ Cao Bá Quát hay hình ảnh một sông Hương "nỗi quan hoài vạn cổ" trong thơ Bà Huyện Thanh Quan...=> Bằng vốn kiến thức văn học giàu có và phong phú mà tác giả đã chạm tới linh hồn của một dòng sông mà văn chương nghệ thuật vẫn luôn gọi tên nhưng chính dòng sông ấy chẳng bao giờ tự lặp lại mình trong cảm nhận và cảm hứng của những người nghệ sĩ.

2. Chất thơ của một ngòi bút tài hoa:

- Chất thơ được toát ra từ chính những hình ảnh xinh đẹp, ấn tượng nhất giàu chất nghệ thuật: "những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà", "lập lòe trong đêm sương những ánh lửa thuyền chài của một linh hồn mô tê xưa cũ..." ; qua cách so sánh liên tưởng gợi cảm: "Chiếc cầu trắng của thành phố in ngần trên nền trời nhỏ nhắn như những vầng trăng non".- Chất thơ còn được điểm tô thêm ca dao, lời thơ Tản Đà, Cao Bá Quát, Bà Huyện Thanh Quan.- Chất thơ được cảm nhận ngay từ nhan đề bài kí gợi nét âm vang, trầm lắng của dòng sông: "Ai đã đặt tên cho dòng sông?"

Soạn bài Ai đã đặt tên cho dòng sông

Phân tích bài Vợ chồng A Phủ

Soạn bài Vợ chồng A Phủ

III. Kết bài phần phân tích Ai đã đặt tên cho dòng sông

1. Giá trị nghệ thuật

Nguyên liệu sáng tác giàu có, phong phú với khối kiến thức sâu rộng cùng sự kết hợp chất thơ hài hòa.

2. Giá trị nội dung

"Ai đã đặt tên cho dòng sông?" là tác phẩm không chỉ hay nhất viết về sông Hương mà còn là bản bút kí xuất sắc bậc nhất văn học Việt Nam hiện đại.

Trên đây là những ý phân tích Ai đã đặt tên cho dòng sông chi tiết nhất sẽ có ích cho các bạn trong quá trình tìm hiểu tác phẩm cũng như ôn luyện cho các kỳ thi. Tác phẩm được Hoàng Phủ Ngọc Tường gửi gắm hết thảy tình yêu và trí tuệ để vẽ lên nét đẹp không thể tuyệt hơn của sông Hương bằng ngôn từ trên trang giấy. Đây là một trong rất nhiều những tác phẩm hay mà Kiến Guru phân tích và bạn có thể tìm đọc thêm trên app học tập Kiến Guru nhé.